งานสรงน้ำพระธาตุ/ตักบาตรน้ำผึ้ง

วัดกู่เสี้ยว พระธาตุไชยชนะ บ้านเชียงราย ต.ดู่ใต้ อ.เมืองน่าน

วัดกู่เสี้ยว(ร้าง)อายุกว่า100ปี ที่บ้านเชียงราย ต.ดู่ใต้ อ.เมืองน่าน โดยมีการเล่าขานแบบปากต่อปากว่าเป็นวัดเก่าที่ถูกทิ้งร้างไว้นับร้อยปี พระสมุห์จิรพงศ์ ชยาลังกาโร กล่าวว่า“บางครั้งชาวบ้านจะเห็นดวงไฟหลายๆดวงลอยวนเวียนไปมาในป่าบริเวณนี้ พอมาสำรวจถึงได้เจอว่าเป็นวัดอายุกว่าร้อยปี ที่ถูกทิ้งร้างไว้ โดยมีหลักฐานทางประวัติศาสตร์ยืนยันได้ เคยมีคนขุดเอาพระที่ฝังใต้วิหารออกไป แต่เกิดอาเพศก็กลับเอามาฝังคืน”โดยปัจจุบันทางสำนักศิลปากรที่ 7 น่าน ได้เข้ามาทำการศึกษาและบูรณะซ่อมแซมตามโครงการขุดแต่งศึกษาโบราณสถานวัดกู่เสี้ยว(ร้าง) โดยปัจจุบันมี พระสมุห์จิรพงศ์ ชยาลังกาโร เป็นเจ้าอาวาส ที่ได้ร่วมกับชาวบ้านช่วยกันบำรุงรักษา เพื่อที่จะฟื้นฟูให้เป็นสถานที่ทางวัฒนธรรมเก่าแก่ ที่มีรูปแบบและกิจกรรมของวัดเสมือนในสมัยโบราณ ศึกษาเพิ่มเติม

ประเพณีแปดเป็งนมัสการพระธาตุเขาน้อย

งานประเพณีแปดเป็งนมัสการพระธาตุเขาน้อย เนื่องในเทศกาลวันวิสาขบูชา ประจำปี 2560 ณ วัดพระธาตุเขาน้อย การจัดกิจกรรมในครั้งนี้ เพื่อถวายเป็นพุทธบูชาเนื่องในโอกาสวันวิสาขบูชา เพื่อน้อมถวายเป็นพระราชกุศลแด่พระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดช เพื่อให้ประชาชนเข้าใจในหลักธรรมคำสั่งสอนของพระพุทธเจ้าและสามารถประพฤติปฏิบัติได้อย่างถูกต้องและเป็นบุคลากรของประเทศชาติอย่างมีคุณภาพ และเปิดโอกาสให้ประชาชนทั่วไปได้มีโอกาสร่วมทำบุญและน้อมรำลึกถึงพระคุณของพระสัมมาสัมพุทธเจ้าในเทศกาลวันวิสาขบูชา โดยกิจกรรมประกอบด้วย กิจกรรมสวดมนต์เฉลิมพระเกียรติของเยาวชนและประชาชน เพื่อเสริมสร้างภูมิคุ้มกันให้แต่ละคนได้กระทำความดีละเว้นความชั่ว อันจะเป็นการสรรสร้างสังคมให้อยู่ดีมีสุข กิจกรรมการแสดงตนเป็นพุทธมามะกะ การตอบปัญหาธรรมะ การเล่านิทานธรรมะ การสวดมนต์หมู่ทำนองสรภัญญะของเด็กนักเรียนระดับประถมศึกษาและมัธยมศึกษา กิจกรรมทำบุญตักบาตร การเทศน์มหาชาติ การเวียนเทียนเพื่อถวายเป็นพุทธบูชา กิจกรรมด้านศาสนา ศิลปวัฒนธรรม การประกวดขบวนแห่ครัวทานตามแบบวัฒนธรรมพื้นบ้านของตำบลต่าง ๆ การแสดงตีกลองสะบัดชัย การแสดงตีกลองแอว การแสดงดนตรีพื้นบ้าน การแข่งขันบั้งไฟดอก และการจัดนิทรรศการงานสัปดาห์ส่งเสริมพระพุทธศาสนาเนื่องในวันวิสาขบูชาวันสำคัญสากลของโลก ศึกษาเพิ่มเติม

วัดป่าคอวัง (วังวิโมกข์)

ประวัติวัดป่าคอวัง (วังวิโมกข์) ตำบลดู่ใต้ อำเภอเมือง จังหวัดน่าน

วัดป่าคอวัง (วังวิโมกข์) ได้รับการก่อตั้งขึ้นเมื่อ พ.ศ. ๒๕๒๘ นับเป็นสาขาที่ ๙๙ ของวัดหนองป่าพง โดยมีพระอาจารย์ประสพไชย กันตสีโล (พระอาจารย์เปี๊ยก) ซึ่งเป็นศิษยานุศิษย์ ของพระโพธิญาณเถร หรือหลวงปู่ชา สุภัทโท แห่งวัดหนองป่าพง จ.อุบลราชธานี

โดยในระยะแรกได้ก่อตั้งขึ้นเป็นสำนักปฏิบัติธรรมวังวิโมกข์ ที่ป่าช้าบ้านคอวัง ต.ดู่ใต้ อ.เมือง จ.น่าน โดยได้รับความเห็นชอบจาก พระธรรมนันทโสภณ เจ้าคณะจังหวัดน่าน

เนื่องจากบ้านคอวัง ยังไม่มีวัดและต้องการส่งเสริมการฏิบัติธรรม ให้แพร่หลายใน จ.น่าน ต่อมาปี พ.ศ.๒๕๓๕ ได้รับอนุญาตจัดตั้งให้เป็นวัดที่ถูกต้องตามกฏหมาย ตามพรบ.คณะสงฆ์ มีชื่อว่า "วัดป่าคอวัง" มีพื้นที่ธรณีสงฆ์รวม ๑๗๖ ไร่ ปัจจุบันมี พระครูสุนทรวรนาถ (พระอาจารย์นเรศ สุรนาโถ) เป็นเจ้าอาวาสศึกษาเพิ่มเติม

วัดพระธาตุเขาน้อย

ประวัติวัดพระธาตุเขาน้อย

วัดพระธาตุเขาน้อย ตำบลดู่ใต้ อำเภอเมืองน่าน จังหวัดน่าน เป็นวัดราษฎร์ องค์พระธาตุตั้งอยู่บนยอดดอยเขาน้อย ซึ่งอยู่ด้านตะวันตกของตัวเมืองน่าน สร้างในสมัยเจ้าปู่แข็ง เมื่อปี พ.ศ. 2030 องค์พระธาตุเป็นเจดีย์ก่ออิฐถือปูนทั้งองค์ เป็นศิลปะพม่าผสมล้านนา ภายในบรรจุพระเกศาธาตุขององค์สมเด็จพระสัมมาสัมพุทธเจ้าได้รับการบูรณปฏิสังขรณ์ครั้งใหญ่ในสมัยพระเจ้าสุริยพงศ์ผริตเดชฯ ระหว่างปี พ.ศ. 2449-2454 โดยช่างชาวพม่า และวิหารสร้างในสมัยนี้เช่นกัน

จากวัดพระธาตุเขาน้อย สามารถมองเห็นทิวทัศน์โดยรอบของตัวเมืองน่าน ปัจจุบันบริเวณลานชมทิวทัศน์ ประดิษฐานพระพุทธมหาอุดมมงคลนันทบุรีศรีน่าน ซึ่งเป็นพระพุทธรูปปางประทานพร บนฐานดอกบัวสูง 9 เมตร บนยอดพระเกศาทำจากทองคำหนัก 27 บาท สร้างขึ้นเนื่องในมหามงคลที่พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่ฯ ทรงเจริญพระชนมพรรษา 6 รอบ เมื่อวันที่ 5 ธันวาคม พ.ศ. 2542 ศึกษาเพิ่มเติม

ยาสมุนไพรพื้นบ้าน นายอินปั๋น ทาคำสม

ประวัติข้อมูลส่วนตัว

นายอินปั้น ทาคำสม อายุ 82 ปี บ้านเลขที่ 170 หมู่ที่ 3 ตำบลดู่ใต้ อำเภอเมืองน่าน จังหวัดน่าน เบอร์โทรศัพท์ 089-2650359ท่านได้ยกตำรา(สืบทอดความรู้)เรื่องยาสมุนไพรจากพ่อสาน ไชยาบาน ซึ่งเป็นหมอเมืองประจำตำบลและได้นำความรู้ไปรักษาให้ญาติพี่น้อง และขยายไปสู่โลกภายนอก ศึกษาเพิ่มเติม

การทำบายศรี นางอำนวย ภูสด

ประวัติข้อมูลส่วนตัว

นางอำนวย ภูสด อายุ 65 ปี

เกิด วันอาทิตย์ ที่ 2 เดือนสิงหาคม พ.ศ. 2495

ที่อยู่ บ้านเจดีย์ 136 หมู่ที่ 4ตำบลดู่ใต้ อำเภอเมืองน่าน จังหวัดน่าน

โทร 085 – 7241738

การศึกษา จบชั้นประถมศึกษาปีที่ 4 จากโรงเรียนบ้านดอนมูล

ประสบการณ์การทำบายศรี ทำมาแล้วประมาณ 20 กว่าปี

เคยเรียนหลักสูตรการทำบายสี จากกศน.อำเภอเมืองน่าน

บ้านบายศรี

รับเหมาจัด : ทำบายศรีในพิธีต่าง ๆ อาทิเช่น งานบวงสรวง งานมงคลสมรส งานบวช งานพิธีสู่ขวัญต่าง ๆ และบายศรีบูชาเทพ พรหม เทวดา ทุกรูปทุกองค์ศึกษาเพิ่มเติม

กลุ่มแหนมริมน่าน

การทำแหนม

ที่ตั้ง

เลขที่ 257 บ้านเจดีย์ หมู่ที่ 15 ถนน ตำบลดู่ใต้ อำเภอเมืองน่าน จังหวัดน่าน

นางทองมา ใจมุ่ง โทรศัพท์ : 0856533759

กลุ่มอาชีพบ้านเจดีย์

การรวมตัวของกลุ่มอาชีพบ้านเจดีย์นั้น เกิดจากการเข้าเรียนในระบบการศึกษาเพื่อพัฒนาอาชีพ ของ กศน. ตำบลดู่ใต้ ที่จัดหาวิทยากรเข้ามาอบรมอาชีพ ตามความต้องการของนักศึกษา กศน. ซึ่งเรียกร้องให้มีการจัดอบรมความรู้ เรื่อง "การทำแหนม" หรือ "จิ๊นส้ม" ซึ่งเป็นอาหารพื้นเมือง ที่นิยมบริโภคกันโดยทั่วไปในท้องถิ่นภาคเหนือแล้ว การทำแหนมยังสามารถใช้วัตถุดิบใกล้ตัวที่หาง่ายในท้องถิ่น เช่น "เนื้อหมู และใบตอง" อีกด้วย

ภายหลังจากชาวบ้านได้รับการอบรมความรู้เรื่องการผลิตแหนมกับ กศน. ตำบลดู่ใต้แล้ว พวกเขาได้นำองค์ความรู้ดังกล่าวมาใช้ประกอบอาชีพ โดยรวมตัวกัน ในชื่อ "กลุ่มผู้ผลิตแหนมหมูริมน่านบ้านเจดีย์" มีอาคารสำนักงานตั้งอยู่ บ้านเลขที่ 257 หมู่ที่ 15 ถนนตำบลดู่ใต้ อำเภอเมืองน่าน จังหวัดน่าน โทร. (085) 653-3759, (084) 064-2126

"กลุ่มผู้ผลิตแหนมหมูริมน่านบ้านเจดีย์" ภายใต้การนำของ คุณพิมนต์ดา เจดีย์นันต์ และ คุณทองมา ใจมุ่ง ประสบความสำเร็จในด้านการผลิตและการตลาด เพราะสินค้าของพวกเขามีคุณภาพดี มีรสชาติอร่อยเป็นที่ถูกอกถูกใจผู้บริโภค จนเป็นที่ยอมรับของตลาดในวงกว้าง และได้รับการคัดสรรให้เป็นสินค้า "หนึ่งตำบล หนึ่งผลิตภัณฑ์" ระดับ 3 ดาว ของท้องถิ่น ขายดีเป็นที่นิยมของผู้บริโภคในท้องถิ่นและกลุ่มนักท่องเที่ยว และพื้นที่แห่งนี้ได้รับการพัฒนาเป็น "ศูนย์ฝึกอาชีพชุมชน" ภายใต้การสนับสนุน ของ กศน. ตำบลดู่ใต้ และ กศน. อำเภอเมืองน่าน มีประชาชนทั่วไปและนักศึกษา กศน. แวะเวียนเข้าเยี่ยมชมกิจการอย่างต่อเนื่อง ศึกษาเพิ่มเติม

โฮงเจ้าฟองคำ

โฮงเจ้าฟองคำ เป็นบ้านของเจ้าล้านนาไทยฝ่ายเหนือ สร้างขึ้นมาเมื่อประมาณ 100 ปี่ที่ผ่านมาค่ะ คำว่า โฮง เป็นคำพื้นเมืองล้านนา หมายถึง คุ้มหรือที่อยู่อาศัยของเจ้านายล้านนาไทย บ้านพักนี้เป็นบ้างของเจ้าศรีตุมมา หลานของเจ้ามหาวงศ์ ซึ่งเป็นเจ้าผู้ครองนครน่าน องค์ที่ 12 ของราชวงศ์ติ๋นมหาวงศ์ และได้กลายเป็นมรดกตกทอดไปยังลูกหลานเชื้อสายเจ้าผู้ครองนครน่านคือ เจ้าฟองคำ นั่นเองค่ะ

โฮงเจ้าฟองคำเป็นเรือนไม้ทั้งหลัง มีลานเชื่อมต่อทุกหลังเพื่อให้เดินหากันได้สะดวก ตัวโฮงสร้างขึ้นด้วยไม้สักผ่า การประกอบตัวเรือนใช้วิธีเจาะไม้และเข้าไม้ โดยใช้สลักไม้ ไม่ได้ใช้ตะปูแบบสมัยนี้ค่ะ โฮงเจ้าฟองคำได้รับการซ่อมแซมหลายครั้ง และดัดแปลงไปจากลักษณะเดิมเพื่อเปลี่ยนให้เป็นที่พักอาศัยของสมาชิกในครอบครัว ทั้งนี้เราก็ยังสามารถเห็นร่องรอยเก่าๆ ที่มีเหลือในส่วนต่างๆ ของตัวบ้านได้อยู่ค่ะ

การมาเยือนโฮงเจ้าฟองคำ จะทำให้เราได้เห็นถึงลักษณะบ้านล้านนาของนครน่าน ที่จะนิยมสร้างบ้านประกอบด้วยส่วนที่เป็นที่อยู่อาศัย ครัว ยุ้งข้าว บ่อน้ำ และครกตำข้าว ส่วนที่เป็นที่อยู่อาศัยจะประกอบด้วยบ้าน 2 หลังเคียงกัน มีห้องโถง เรียกว่าหน้าโถง ห้องนอน 2 ห้องนอน และระเบียงด้านหน้า มีชายหน้าบ้าน จากบันไดหน้าบ้านอ้อมตัวเรือนทั้ง 2 ไปถึงบันไดหลังบ้าน ยุ่งข้าวจะอยู่ต่อศึกษาเพิ่มเติม

พิพิธภัณฑ์บ้านพระเกิด

แหล่งเรียนรู้ ประเภทวิชาการ

“พิพิธภัณฑ์ชุมชนบ้านพระเกิด” เกิดจากความเห็นร่วมกันของชาวชุมชนบ้านพระเกิด เพื่ออนุรักษ์ศิลปวัตถุภายในวัด

“วัดพระเกิด” เป็นวัดเก่าแก่วัดหนึ่งของจังหวัดน่าน สร้างมาตั้งแต่ปีพ.ศ.2370 ได้รับประราชทานวิสุงคามสีมาเมื่อปีพ.ศ.2381

ที่มาของชื่อวัด จากตำนานคำบอกเล่าของคนเฒ่าคนแก่ ระบุว่าตอนที่ปรับสถานที่สร้างวัดนี้ได้พบพระแก้วแกะสีขาวใสอยู่ในกล่องไม้สานวางอยู่บนตอไม้ จึงตั้งชื่อวัดว่า “วัดพระเกิด” ตั้งแต่นั้นมา

“พิพิธภัณฑ์ชุมชนบ้านพระเกิด” เกิดจากความเห็นร่วมกันของชาวชุมชนบ้านพระเกิด ให้ปรับปรุงกุฏิ “ครูบาอินผ่อง วิสารโท” อดีตเจ้าอาวาสวัดพระเกิด ให้เป็นพิพิธภัณฑ์ชุมชน เพื่ออนุรักษ์ศิลปวัตถุภายในวัด รวมถึงข้าวของเครื่องใช้ที่แสดงถึงวิถีชีวิตและภูมิปัญญาพื้นบ้าน ไว้ให้คนรุ่นหลังได้ศึกษาต่อไป

“ครูบาอินผ่องที่มรณภาพไปเมื่อประมาณ 38 ปี ที่แล้ว ท่านได้สะสมโบราณวัตถุข้าวของเครื่องใช้ต่างๆ ไว้เป็นจำนวนมาก ชาวบ้านส่วนใหญ่เห็นพ้องต้องกันว่า ควรเก็บรักษาศิลปวัตถุล้ำค่าเหล่านี้ไว้เพื่อเป็นสืบสานมรดกทางวัฒนธรรมไว้ให้คนรุ่นหลังได้ศึกษาเรียนรู้ จึงได้จัดเวทีทำประชาคมและมีมติให้ขอปรับปรุงกุฏิครูบาอินผ่องทำเป็นพิพิธภัณฑ์ชุมชนบ้านพระเกิด โดยเริ่มก่อตั้ง ปรับปรุงตัวอาคาร และวางรูปแบบการจัดแสดงตั้งแต่วันที่ 1 กุมภาพันธ์ จนกระทั่งแล้วเสร็จและเปิดอย่างเป็นทางการในวันที่ 12 มิถุนายน ที่ผ่านมา” อาจารย์คำรบ วัชราคม ชาวพัทลุงอายุ 67 ปีที่หลงเสน่ห์เมืองน่าน หนึ่งในผู้ผลักดันให้เกิดพิพิธภัณฑ์ชุมชนบ้านพระเกิดศึกษาเพิ่มเติม

ประเพณีขึ้นดอยภูสะงืดไหว้สาพระธาตุทันใจ

ประเพณีขึ้นดอยภูสะงืดไหว้สาพระธาตุทันใจ๋ บ้านดอนอุดม หมู่ที่ 9 จัดขึ้นใน 15 ค่ำ เดือน มิถุนายนของทุกปี ชาวตำบลบ่อสวกก็จะไปทำบุญตักบาตรและไหว้าสาพระธาตุทันใจ๋

ตามความเชื่อที่เล่าสืบต่อกันมาว่า ก่อนที่จะมีการก่อสร้างพระธาตุทันใจ บุคคลใดนำหินจากพื้นราบขึ้นไปก่อเรียงกันเสมือนเป็นพระธาตุทันใจ ก็จะได้รับพรตามที่ตั้งจิตอธิษฐาน ยิ่งนำขึ้นไปได้มากก็จะได้รับผลสำเร็จจากพรที่ขอมากขึ้นด้วย ประเพณีขึ้นดอยภูสะงืด เป็นประเพณีสำคัญของชาวตำบลบ่อสวก ตำบลนาซาว และตำบลเรือง เมื่อถึงกำหนดจัดงานช่วงแปดเป็ง (เดือนแปดของชาวเหนือ) ชุมชนทั้ง ๓ ตำบล จะมาพร้อมกัน ณ ดอยภูสะงืด เพื่อร่วมมือร่วมใจกันจัดงานไหว้สาพระธาตุทันใจ

โดยในงานจะมีกิจกรรมแห่ครัวทานขึ้นไปนมัสการพระธาตุทันใจและประกอบพิธีทำบุญตักบาตร เทศนาธรรม ถวายผ้าป่า ถวายภัตรหารเพลแด่พระสงค์บนดอยภูสะงืด บริเวณงานยังจะมีกิจกรรมการจุดบั้งไฟ พลุไฟ แสดงศิลปวัฒนธรรมพื้นบ้าน การละเล่นท้องถิ่น และจำหน่ายสินค้าที่ทำขึ้นจากภูมิปัญญาท้องถิ่น เช่น ผ้าทอมือ บ่อสวก เครื่องจักสาน ศึกษาเพิ่มเติม

งานประจำปีงานของดีบ่อสวก

งานของดีบ่อสวก จะจัดขึ้นเป็นประจำทุกปี ณ ลานค้าชุมชนบ้านบ่อสวก ต.บ่อสวก อ.เมืองน่าน จ.น่าน

มีกิจกรรมภายในงานประกอบด้วย ขบวนแห่ของดีบ่อสวก และซุ้มนิทรรศการของดีบ่อสวก ที่ 13 หมู่บ้านในตำบลบ่อสวก พร้อมใจจัดทำขึ้นอย่างสวยงามจากวัสดุธรรมชาติในท้องถิ่น และสิ่งดีๆ มากมายในตำบลบ่อสวก ที่ล้วนมีคุณค่าทางวัฒนธรรมและภูมิปัญญาท้องถิ่น อาทิ ผ้าทอมือลายพื้นเมืองที่หาชมได้ยากและการจำหน่ายผลิตผลทางการเกษตร เช่น น้ำอ้อย ลูกต๋าว (ลูกชิด) ผักปลอดสารพิษ นอกจากนี้ยังจัดให้มีกิจกรรมการแสดงโดยกลุ่มเยาวชน กลุ่มแม่บ้าน ศิลปินพื้นบ้าน ทั้ง ๑๓ ชุมชนนำมาให้ความบันเทิงตลอดงาน

ประเพณีนมัสการพระธาตุฉิมพรี

วัดม่วงเจริญราษฎร์ ตั้งอยู่เลขที่ 19 หมู่ที่ 3 บ้านม่วงเจริญราษฎร์ ตำบลบ่อสวก อำเภอเมืองน่าน จังหวัดน่าน สังกัดคณะสงฆ์มหานิกาย เดิมชื่อวัดม่วง ต่อมาเมื่อปีพ.ศ. 2514 ได้เปลี่ยนชื่อมาเป็น วัดม่วงเจริญราษฎร์

วัดได้สร้างขึ้นเมื่อพ.ศ. 2440 ได้รับพระราชทานวิสุงคามสีมาเมื่อวันที่ 10 เมษายน พ.ศ. 2456

วัดมีการจัดประเพณี นมัสการพระธาตุฉิมพลี

วันที่เริ่ม วันขึ้น 14 ค่ำ เดือน 5 เวลาเริ่ม 18.00 น.

วันที่สิ้นสุด วันขึ้น 15 ค่ำ เดือน 5 เวลาสิ้นสุด 23 น.

โดยมีการทำบุญตักบาตร มีพระธรรมเทศนา ถวายกัณฑ์พระธาตุ พระสงฆ์เจริญพระพุทธมนต์

จุดบั้งไฟดอกเป็นพุทธบูชา มีการสวดเบิก และมีมหรสพสมโภช

• ที่ตั้ง: เลขที่ 19 หมู่ 3 ม่วงเจริญราษฎร์ สายนาซาว-เรือง ตำบลสวก อำเภอเมืองน่าน จังหวัดน่าน รหัสไปษณีย์ 55000ศึกษาเพิ่มเติม

โรงทอผ้าซาวหลวง

• ชื่อผลิตภัณฑ์:ผ้าทอบ้านซาวหลวง
• ประวัติความเป็นมา:แต่เดิมดำเนินกิจกรรมรวมกันกับบ้านนาปงพัฒนา ภายหลังมีการแยกหมู่บ้าน หมู่บ้านนาปงพัฒนาได้แยกกลุ่มออกไป ในปี 2540 จึงตั้งกลุ่มทอผ้าบ้านซาวหลวง ตั้งอยู่หมู่ที่ 5 ตำบลสวก อำเภอเมืองน่าน จังหวัดน่าน จำนวนสมาชิกทั้ง 40 ราย และจดทะเบียนเป็นวิสาหกิจชุมชนเมื่อวันที่ 6 กุมภาพันธ์ 2548 โดยมีนางบัวลอย อุเทธิ ได้รับการแต่งตั้งให้เป็นประธานกลุ่มฯ ขณะนี้มีสมาชิกอยู่ 24 คน และ นางบัวลอย อุเทธิ ในฐานะประธาน ได้จัดเวทีประชาคม ชาวบ้านขึ้นโดยเปิดโอกาสและเชิญชวนให้แม่บ้านที่ว่างงานที่มีใจรักในการทอผ้ามาช่วยกันอนุรักษ์การทอผ้าออกแบบลายผ้าที่เป็นลายดั้งเดิม และรวบรวมผลผลิตของผ้านำไปขายให้อย่างเป็นระบบ
• จุดเด่นของผลิตภัณฑ์:เป็นผลิตภัณฑ์ที่ทำมือ จึงทำให้มีลวดลายและเอกลักษณ์แตกต่างจากสินค้าทั่วไปศึกษาเพิ่มเติม
• วัตถุดิบหลัก:ฝ้ายธรรมชาติ
• ส่วนประกอบ:กระไหล่เงิน – ทอง / ฝ้ายย้อมสี
• ขั้นตอนการผลิต:
• 1. นำฝ้ายที่ได้ไปกรอให้เกิดเป็นเส้นใย
• 2. นำเส้นใยไปต้มและย้อมสี
• 3. ทอด้วยกี่ทอผ้า โดยมีเส้นยืน เส้นพุ่ง หรือเพิ่มลวดลายตามความถนัดของผู้ทอ

สวนเกษตรอินทรีย์ป๋านึก นางสาวรัตติกาล สายยาโน

สวนเกษตรอินทรีย์ที่เกิดจากความมานะอุตสาหะโดยแท้ ป๋านึกใช้เวลานานกว่า 10 ปีในการเปลี่ยนสภาพดินที่เป็นสีขาวเพาะปลูกอะไรก็ไม่ได้ผลมาเป็นดินที่ดีจนมีสวนขนาดใหญ่สร้างรายได้อย่างงดงามอย่างทุกวันนี้ด้วยการใช้ปุ๋ยอินทรีย์และความอดทน ที่นี่มีมะนาวหลายต้น มีมะพร้าวมากมาย และผักสวนครัวหลายแปลงปลูกผักสำหรับจะกินเป็นอาหาร เป็นสวนผสมผสานขนานแท้ มะพร้าวที่นี่ต้นไม่สูงแต่ถ้ามองขึ้นไปจะเห็นว่ามีลูกมะพร้าวดกมากๆ พี่อุ้มเก็บมะพร้าวมาเปิดให้เรากินสดๆ จากสวนหวานชื่นใจ แล้วยังมีน้ำมะนาวให้เราชิมสูตรเปรี้ยว และหวานอมเปรี้ยว หายเหนื่อยกันเรียบร้อยต้อนนี้พี่อุ้มก็จะลงมือสอนการทำลูกประคบจากสมุนไพรไม่กี่อย่างที่ปลูกเองที่สวนผสมกับการบูรที่ซื้อมาจากตลาดมามัดรวมกันเป็นลูกประคบกลมๆ ปกติลูกประคบแค่เอาใส่ห่อผ้าแล้วมัดให้แน่นก็ใช้ประคบได้แต่ถ้าจะแสดงฝีมือและความประณีตของเจ้าของต้องมีกระบวนการมัดที่สวยงามเพราะลูกประคบพอทำเสร็จแล้วมันสามารถเก็บไว้ใช้ได้นาน นอกจากประโยชน์จะเอามาประคบให้คลายปวดเมื่อยและผ่อนคลายกล้ามเนื้อแล้ว สมุนไพรที่ประกอบอยู่ในลูกประคบเอามาวางในห้องนอนทำให้หลับสบายได้ด้วย จะเอามาทำเป็นรายได้เสริมก็สบายมาก ศึกษาเพิ่มเติม

ภูมิปัญญาชาวบ้านในการทำน้ำอ้อย นายสุรพล วงค์ลังกา

ชื่อ : นายสุรพล วงค์ลังกา วิสาหกิจชุมชนกลุ่มแปรรูปผลผลิตการเกษตร

จากอ้อย บ้านป่าคา

ที่อยู่ : เลขที่ 166 หมู่ที่ 2 ถนน ตำบลสวก อำเภอเมืองน่าน จังหวัดน่าน

โทรศัพท์ : 0857101294ศึกษาเพิ่มเติม

ศิลปินและผู้ประกอบการด้านศิลปะการแสดง นายอรุณศิลป์ ดวงมูล

พ่อครูอรุณศิลป์ ดวงมูล เป็นลูกศิษย์ของพ่อครูไช ลังกา เครือเสน และเป็นผู้สืบทอดคณะซอของพ่อครูคำผาย นุปิง ท่านได้รับเลือกให้เป็นครูภูมิปัญญาไทย รุ่นที่ 4 ด้าน ศิลปกรรม (ดนตรีพื้นบ้าน) พ่อครูอรุณศิลป์เป็นผู้ที่มีความ สามารถหลายด้าน ทั้งการบรรเลงดนตรีสะล้อ ปิน และ ขับซอ อีกทั้งยังสามารถผลิตเครื่องดนตรีทั้งสองชนิดนี้ได้ อีกด้วย ที่บ้านของพ่อครูเปิดสอนดนตรีพื้นบ้านสะล้อ ซอ ปิน สอนโดยใช้ระบบโน้ตตัวเลขเป็นหลัก ส่วนการขับซอ พ่อครูจะเป็นผู้เขียนบทซอให้สอดคล้องกับเทศกาล หรือวัน สำคัญนั้นๆ กระบวนการสอนจะเป็นการให้ร้องเลียนแบบ ทีละท่อน และให้ท่องจำจนขึ้นใจ นอกจากนั้น พ่อครูยัง สอนเรื่องของการผลิตเครื่องดนตรีสะล้อ และปินด้วย แต่ ยังไม่เป็นที่นิยมของเด็กรุ่นใหม่มากนัก ศึกษาเพิ่มเติม

วัดม่วงเจริญราษฎร์

พระธาตุฉิมพลี ตั้งอยู่ที่วัดม่วงเจริญราษฏร์ เป็นปูชนียสถานที่สำคัญอีกแห่งหนึ่งของตำบลบ่อสวก ที่ทางหมู่บ้านม่วงเจริญราฎษร์ และประชาชนในพื้นที่จะมีความเคารพศรัทธา เลื่อมใส ในการสืบทอด งานประเพณีเจ็ดเป็งไหว้สาพระธาตุฉิมพลี เป็นประจำทุกปี โดยกำหนดเอาวันขึ้น 15 ค่ำ เดือน 5 (เมษายน) ของทุกปี จัดงานที่มีการสืบทอดมาตั้งแต่ปี พ.ศ. 2475 มาถึงปัจจุบัน

ปัจจุบันชุมชนบ้านม่วงเจริญราษฎร์ มีกิจกรรมที่เป็นการสืบทอดองค์ความรู้ จากภูมิปัญญาท้องถิ่นในหลายแขนง ที่สำคัญ คือ กลุ่มกิจกรรมการตัดตุง ซึ่งเป็นวิถีวัฒนธรรมของชาวล้านนา ที่จะใช้ตุงใน งานประเพณีที่สำคัญ ทางพระพุทธศาสนา และการบูชาเจดีย์ทรายในงานประเพณีสงกรานต์ ของทุกปีศึกษาเพิ่มเติม

ศาลดงปู่ฮ่อ

ปู่ฮ่อคือบรรพบุรุษที่สำคัญยิ่งต่อชาวบ้านบ่อสวก เพราะเป็นผู้ที่นำเตาเผาโบราณมาสร้างเอาไว้ ทำให้ชาวบ้านค้นพบอัตลักษณ์ของชุมชน

ศาลปู่ฮ่อเป็นสถานที่สำคัญแห่งหนึ่งของชาวบ้านบ่อสวก ตั้งอยู่บริเวณดงปู่ฮ่อซึ่งเป็นผืนป่าที่ค่อน ข้างสมบูรณ์ เต็มไปด้วยต้นไม้ใหญ่และมีอายุเก่าแก่ ตัวศาลปู่ฮ่อเป็นเรือนไม้ที่ชาวบ้านหรือ ผู้เลื่อมใส ศรัทธาได้บูรณะและสร้างไว้เพื่อเป็นสถานที่ในการประกอบพิธีเซ่นไหว้เคารพสักการะ ชาวบ้านโดยทั่วไปมีความเชื่อว่า ปู่ฮ่อเป็นผีที่มีความศักดิ์สิทธิ์มาก สามารถบันดาลให้อะไรๆ เกิด ขึ้นได้และเป็นผู้ปกปักษ์รักษาดูแลพื้นที่ป่า พื้นที่นา ผลผลิตในแต่ละปี จึงมักมีการบนบานศาลกล่าว ทั้งจากคนภายในและภายนอกหมู่บ้าน ศึกษาเพิ่มเติม

ลานหีบอ้อยโบราณ

หีบอ้อยโบราณ ตำนานน้ำอ้อย บ้านป่าคาหมู่ 2 ตำบลบ่อสวก (Legendary Sweet Treat)

ชุมชนบ้านป่าคา หมู่ที่ 2 ตำบลบ่อสวก ในอดีตเคยเป็นแหล่งเพาะปลูกและผลิตน้ำอ้อยที่สำคัญของจังหวัดน่าน เพราะในอดีตคนในชนบทจะบริโภคและใช้น้ำอ้อย แทนน้ำตาลทราย ทุกครอบครัวจะมีอาชีพปลูกอ้อย และแปรรูปน้ำอ้อยสืบทอดภูมิปัญญาท้องถิ่นมาจากบรรพบุรุษ ด้วยสภาพของดินร่วนปนทรายและมีโปแต๊สเซี่ยมอยู่ในดิน เหมาะสมกับการปลูกอ้อยและทำให้อ้อยมีความหวาน เป็นพิเศษ ซึ่งในอดีตทุกครอบครัวจะมีหีบอ้อยโบราณ ที่ทำมาจากไม้เนื้อแข็งและเหนียวทนทาน เช่น ไม้ประดู่ ที่ตัดมาทั้งลำต้น มาเหลา (กลึง) ด้วยขวาน พอได้ขนาดแล้วเจาะเป็นภู สลับกับร่องลึกลงในเนื้อไม้เพื่อเป็นแกนในการขับเคลื่อน จากการประกบกันของหีบอ้อย จำนวน 2 เลา (ต้น) ซึ่งในอดีตจะใช้ทั้งแรงงานคนในการหมุนหีบห้อยในขั้นตอนการหีบอ้อยเพื่อเอาน้ำอ้อยไปต้ม เพื่อเคี่ยวน้ำอ้อยให้เป็นก้อน ต่อมามีผู้ออกแบบทำหีบอ้อย จาก 2 เลา (ต้น) เป็น 3 เลา (ต้น) และฝึกให้กระบือ (ควาย) ในการหมุนหีบอ้อยโบราณ ดังกล่าวศึกษาเพิ่มเติม

หมู่บ้านวิถีเศรษฐกิจพอเพียง บ้านเชียงยืน

หมู่บ้านวิถีเศรษฐกิจพอเพียง บ้านเชียงยืนแห่งนี้เป็นแหล่งศึกษาดูงานด้านเศรษฐกิจพอเพียงวิถีน่าน ซึ่งจะมีการสาธิตการทำเกษตรอินทรีย์ การเพาะเห็นภูฐานดำ การแปรรูปงานจักสานและกลุ่มอาชีพอื่นๆ ที่สะท้อนถึงความเป็นอยู่ของคนในชุมชน และบ้านเชียงยืน ยังเป็นชุมชนเข้มแข็งที่ได้รับคัดเลือก ให้เป็นหมู่บ้านวิถีชีวิตเศรษฐกิจพอเพียงตามแนวปรัชญา เศรษฐกิจพอเพียงของพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว โดยที่ นี่เป็นแหล่งศึกษาดูงานด้าน เศรษฐกิจพอเพียงต้นแบบ วิถีน่าน ได้แก่ การทำการเกษตรอินทรีย์ การทำปุ๋ยหมัก ชีวภาพ การทำน้ำยาทำความสะอาด กลุ่มอาชีพเพาะเห็ด ภูฐานดำ กลุ่มแปรรูปงานจักสาน กลุ่มเลี้ยงกบ กลุ่มทำตุ๊กตาสมุนไพร กลุ่มพลังงานทดแทน โรงสีข้าวชุมชน ศูนย์สาธิตการตลาด สถาบันการจัดการเงินทุน ชุมชน และอยู่ระหว่างการพัฒนาเป็นหมู่บ้านโฮมสเตย์ เพื่อการท่องเที่ยวอย่างยั่งยืน ศึกษาเพิ่มเติม